Werkplaats Biopolitiek

31 Okt '08 - 551 W Programma Wageningse Kristallnacht-herdenking 2008

Op zondag 9 november 2008 organiseert de linkse basisorganisatie Doorbraak in samenwerking met Politiek Infocentrum Wageningen een herdenking van de Kristallnacht van 1938, met een bijdrage van de Stichting Joods Erfgoed Wageningen. De Kristallnacht, 9 november 1938 in nazi-Duitsland, was een van de grote gebeurtenissen in de aanloop naar de Shoah, waarin zes miljoen joden werden omgebracht.
Om 16.30 uur kunnen mensen steentjes leggen bij het Joods monument aan de Walstraat (een joods gebruik om de doden te herdenken) en luisteren naar toespraken van de Stichting Joods Erfgoed Wageningen en van Doorbraak.

Voorafgaand is er om 14.00 uur in Eetwinkel Vreemde Streken een educatief programma “De beeldtaal van het antisemitisme”, waarbij beeldmateriaal wordt getoond van historisch en actueel antisemitisme binnen het christendom en de islamitische wereld.

Bij het Joods Monument aan de Walstraat spreekt Stichting Joods Erfgoed Wageningen over de verdwenen Joodse inwoners van Wagenigen, maar vooral over de betekenis van de Kristallnacht toen en in onze tijd: de vraag hoe dat mogelijk was. Doorbraak spreekt over historie en actualiteit van stemmingmakerij tegen Joden en 'vreemdelingen'.
 

'Kristallnacht'
De Kristallnacht, 9 november 1938, was een van de grote gebeurtenissen in de aanloop naar de Shoah, waarin zes miljoen joden werden omgebracht. Eind oktober 1938 probeerde nazi-Duitsland ruim 12 duizend Poolse Joden naar Polen te deporteren. De Poolse regering weigerde hen echter het land binnen te laten. De Joden konden ook niet meer terug, en werden daardoor gedwongen te balanceren op de grens tussen de twee landen. Er waren daar geen voorzieningen en ze waren aan de elementen blootgesteld. Het regende voortdurend. Ook werden er veel Joden in elkaar geslagen en vermoord. De in Parijs wonende Herschel Grynszpan had familie onder de 12 duizend Joden. Hij wilde via de Duitse ambassadeur in Parijs proberen om de situatie van zijn familie te verbeteren. Maar die wilde niets doen. Daarop schoot Grynszpan hem neer. De ambassadeur overleed op 9 november, en nog geen twee uur na zijn dood nam de Kristallnacht een aanvang.
De SS en de SA hadden alles goed voorbereid. In één nacht werden 8.000 Joodse winkels, synagogen en woonhuizen geplunderd en in brand gestoken. Ook boeken verdwenen massaal op brandstapels. Er werden veel Joden gemarteld en verkracht en er vielen naar schatting 90 doden. Die nacht werden ook nog eens 30 duizend Joden naar concentratiekampen afgevoerd. De naam Kristallnacht kwam van de scherven op straat van de ingeslagen ruiten van Joodse winkels. Het suggereerde bovendien dat de Joden hele dure kristallen ruiten hadden. Na afloop kreeg de Joodse gemeenschap van Hitler zelf de rekening gepresenteerd voor de onlusten. Men moest de staat maar liefst een miljard rijksmark betalen. Veel Joden trachtten na dit geweld Duitsland te ontvluchten, maar dat lukte vaak niet. Mede doordat omliggende landen als Nederland direct hun grenzen dichtgooiden voor Joden.

Zeventig jaar na de Kristallnacht wordt deze herdacht in ondermeer Amsterdam, Tilburg en Wageningen.

Programma Wageningen:
14.00 uur:
Eetwinkel Vreemde Streken, eerste kloostersteeg 3 (Conventplein, achter Cafe t Gat en De Zaaier): lezing met beelden: de beeldtaal van het anti-semitisme.

16.30 Joods monument Walstraat: 2 toespraken en steentjes leggen (joods gebruik om doden te herinneren). Toespraak door Stichting Joods Erfgoed Wageningen over de (weggevoerde) joden uit Wageningen en toespraak door Doorbraak over historie en actualiteit van stemmingmakerij tegen joden en 'vreemdelingen'.   

Organisatie: Politiek Infocentrum Wageningen en Doorbraak.

Voor meer informatie bel Infocentrum 0317 423 588 of mail wageningen[at]doorbraak.eu