Werkplaats Biopolitiek

15 Sep '06 - 1055 W Rotterdamse allochtone kinderen gewild onderzoeksobject

Staatssecretaris van VWS, mw Ross, doneerde op 12 september 3,4 miljoen euro aan het Rotterdamse onderzoek Generation R om een nieuwe onderzoeksfase in te kunnen gaan (1). Generation R startte in december 2001 en zal twintig jaar lang een generatie Rotterdamse kinderen volgen in hun ontwikkeling van kind tot jong volwassene. Met het grote aantal deelnemers en de uitgebreide gegevensverzameling is het onderzoek volgens eigen zeggen uniek in Nederland.

De eerste fase concentreerde zich op bijna 10.000 baby's vanaf twaalf weken zwangerschap en hun aanstaande ouders. Zowel de vaders als de moeders vulden vragenlijsten in, die in vijf talen werden uitgestuurd (Nederlands, Engels, Turks, Frans en Portugees). Van elke baby werden gedurende de zwangerschap drie echo's gemaakt om de groei te kunnen meten. Verder is urine verzameld van de moeders tijdens de zwangerschap, is na de geboorte van het kind navelstrengbloed verzameld en zijn bloedmonsters afgenomen van ouders en het kind. (2)

lichaamsmateriaal

In januari 2006 is de laatste baby van Generation R geboren. In dat kader sloten de onderzoekers in maart formeel de eerste - prenatale - fase af van het grootschalige en langlopende onderzoek onder zo'n 10.000 deelnemertjes. 25.000 echo's, 19.000 buisjes bloed, 80.000 mililiter urine en 160.000 vragenlijsten moeten meer inzicht geven in welke factoren tijdens de zwangerschap de gezonde ontwikkeling van kind tot jong volwassene bevorderen of verstoren. (2)

En dat is nog maar een van de onderzoeken die met bio-materiaal en bio-informatie van deze Rotterdammers worden gedaan.

Van alle deelnemers wordt een groep van 1200 kinderen en hun ouders in de komende twintig jaar intensiever gevolgd. Deze kinderen worden uitgenodigd voor onderzoek in het onderzoekscentrum van Generation R. Van hen wordt gedurende de loop van het onderzoek extra lichaamsmateriaal verzameld, zoals bloed en speeksel. Hun motorische ontwikkeling wordt gevolgd met tests en een bewegingsteller. Hun lichamelijke ontwikkeling wordt gevolgd met behulp van bijvoorbeeld een dexa-scanner die de botten en de vetontwikkeling in beeld brengt. Daarnaast worden echo's gemaakt van het hart, de nieren en - op de leeftijd van zes weken - zelfs van de hersenen. In juni van dit jaar startte binnen deze groep het onderzoek onder de driejarige kinderen dat zich op de gedragsontwikkeling richt. Generation R richt zich op vier aandachtsgebieden; groei en ontwikkeling, gedrag en gedragsstoornissen, ziekte en ongevallen en zorg en zorggebruik.

land van herkomst

Generation R wordt speciaal geprezen als een databank met informatie over allochtonen. Onderzoekers van het Astmafonds hoopten in 2004 dat uiteindelijk de helft van de deelnemende kinderen van buitenlandse afkomst is. 'Maar', zei Carmelo Gabriele die in april 2003 startte met zijn promotie-onderzoek bij Generation R, 'ook als het er bijvoorbeeld drieduizend zijn, zijn we zeer blij. Onderzoek bij zo'n grote groep is nooit eerder gedaan.' (3).

Kennelijk is er moeilijk informatie te verwerven over of van deze 'groep' en is de onderzoekers er veel aan gelegen deze te verwerven. Marokkaanse en Turkse vrouwen worden persoonlijk bezocht door een medewerker van Generation R. Bovendien gaan Generation R medewerkers langs bij buurthuizen, moskeeën en scholen om vrouwen te benaderen en te stimuleren om mee te doen. 'Ouders die meedoen aan Generation R, vullen tijdens de zwangerschap drie keer een vragenlijst in. Ook kunnen zij drie keer een echo laten maken, die voor andere delen van de studie worden gebruikt. Na de geboorte van het kind sturen we opnieuw een vragenlijst na 2, 6, 12 en 24 maanden. De vragen gaan over persoonlijke, medische en sociale zaken. Er is ook een vragenlijst voor de vader, met vragen over onder meer gezondheid en land van herkomst', vertelde Carmelo Gabriele (3). De verzamelde informatie blijkt interessant voor mensen die willen promoveren op resultaten die uit Generation R komen, inmiddels al 25.

hoge babysterfte

Ook VWS kan de resultaten “heel goed gebruiken in het kader van preventiebeleid”, zei Ross toen ze haar donatie deed. Generation R onderzoekt overgewicht en diabetes bij kinderen, een terrein waar VWS de laatste jaren fors op heeft ingezet. Data- en biobanken schieten als paddestoelen uit de grond met vaak als argument om de 'dikte-epidemie' te kunnen bestrijden (4). In de communicatie met het grote publiek wordt nauwelijks duidelijk dat een belangrijk doel van deze biobanken is de Nederlandse concurrentiepositie in medische wetenschap en bedrijvigheid te vergroten (5).

Staatssecretaris Ross vindt in Generation R meer informatie van haar gading. Ze noemt het positief dat in Generation R zo diverse bevolkingsgroepen zijn opgenomen. Verschillen tussen autochtone en allochtone Rotterdammers worden met name onderzocht.

Uit onderzoek van Generation R gegevens zou blijken dat bij allochtonen een hogere babysterfte voorkomt. Deze informatie komt het ministerie van VWS niet alleen slecht uit. Eind 2003 kwam Ross` ministerie in de problemen toen bleek dat Nederland een relatief hoog geboortesterftecijfer heeft. Allochtonen kregen al snel een groot deel van de schuld hiervan toegeschoven (6). VWS schrijft drie jaar later enthousiast bij het toekennen van de 3,4 miljoen voor vervolgonderzoek: "Generation R-onderzoekers constateerden onlangs een groot verschil in het gebruik van verloskundige zorg door moeders uit diverse landen. Surinaamse en Antilliaanse vrouwen melden zich bijvoorbeeld relatief laat in de zwangerschap aan bij een verloskundige. Dat kan grote gevolgen hebben voor de gezondheid van de aanstaande moeder en haar kind. Ook vermoeden de onderzoekers van Generation R een relatie tussen die late aanmelding bij een verloskundige en complicaties als een te laag geboortegewicht, te vroeg bevallen en babysterfte". (1) Dat zijn nog eens welkome constateringen. VWS eindigt haar nieuwsbericht van 12 september dan ook zo: "In Rotterdam gaf Ross vandaag aan dat de overheid nog jarenlang voordeel kan hebben van de nieuwe inzichten die Generation R oplevert". (1)

Het is een beetje wrang dat in de stad met de grootste 'aanpassen-of- oprotten' gemeenteraadsfractie van Nederland (Leefbaar Rotterdam van wijlen Pim Fortuyn heeft 14 van de 45 zetels) de 'diversiteit' in bio-materiaal en bio-informatie zo wordt bejubeld. Die diversiteit, de informatie over allochtonen, is dan ook bruikbaar voor promoties en onderbouwing van door VWS geuite verwijten jegens hen.ronnen

Bronnen:

(1) 3,4 miljoen euro voor onderzoek jonge kinderen, http://minvws.nl/nieuwsberichten/djb/2006/34-miljoen-euro-voor-onderzoek-jonge-kinderen.asp

(2) Laatste baby Generation R geboren, http://www.erasmusmc.nl/content/persberichten/persbericht06322_laatste.baby.generation.r.htm

(3) Generation R zoekt naar etnische verschillen bij ademhalingsziekten, http://www.astmafonds.nl/content.jsp?wid=5086&objectid=4731

4) Overgewicht te bestrijden met Biobanken? http://www.biopolitiek.nl/pivot/entry.php?id=280#body

(5) Signalement Biobanken, <http://www.minvws.nl/kamerstukken/ibe/2005/signalement-biobanken.asp>

(6) HOOG STERFTECIJFER ROND GEBOORTE SCHULD VAN ALLOCHTONEN?, http://www.biopolitiek.nl/pivot/entry.php?id=276